Ik stond ruim anderhalf jaar op de wachtlijst, maar sinds afgelopen week ben ik mede-eigenaar van Herenboerderij Willemshoeve in Soest.

Een Herenboerderij is een coöperatieve vereniging van huishoudens die samen eigenaar zijn van een boerderij in de buurt, en waar een of meerdere boeren in loondienst duurzaam en natuur inclusief voedsel produceren voor de leden van de coöperatie. Als Herenboer leg je eenmalig een bedrag in: jouw aandeel in de boerderij. Daarnaast betaal je elke maand een vast bedrag voor je wekelijkse voedselpakket.

Ander landbouwsysteem

Herenboerderij Willemshoeve maakt deel uit van een landelijk netwerk van Herenboerderijen dat staat voor de transitie naar een ander landbouwsysteem: lokale, kleinschalige en natuur gedreven voedselproductie, die niet afhankelijk is van lange handelsketens en grote marktpartijen, maar in handen is van particulieren. Het brengt de productie van voedsel dichter bij de mensen, en de mensen dichter bij de natuur.

Het bedrag dat je moet inleggen is overigens best hoog. Bovendien betaal je elke maand een vast bedrag voor je voedselpakket, zonder dat je weet wat de oogst zal zijn. Het is waarschijnlijk makkelijker en goedkoper om naar de supermarkt te gaan. Maar dan ga je voorbij aan de waarde van de Herenboerderij voor de natuur, de samenleving en de toekomst van een duurzaam landbouwsysteem.

Hieronder mijn persoonlijke afwegingen om Herenboer te worden.

1. Duurzaam en natuur inclusief

Op Herenboerderij Willemshoeve wordt biologisch en natuur inclusief geboerd. Er worden geen bestrijdingsmiddelen gebruikt. En er zijn poelen gegraven, kruidenrijke graslanden aangelegd en houtwallen geplant om de biodiversiteit (en daarmee de weerbaarheid van de boerderij) te vergroten. Daarnaast liggen er zonnepanelen op het dak zodat de boerderij gasloos kan worden verwarmd en de producten met eigen stroom kunnen worden gekoeld.

2. Lokaal

Een Herenboerderij is eigendom van mensen uit de omgeving. Mijn voedsel wordt dus zeer lokaal geproduceerd. En ik kan het zelf komen ophalen. Mijn eten hoeft dus geen lange afstanden af te leggen, het hoeft niet te worden overgeslagen, en het hoeft (met uitzondering van vlees, dat ik overigens niet afneem) niet te worden verpakt.

3. Zekerheid voor de boer

De boer is in loondienst. Dat betekent dat hij voor zijn inkomen niet afhankelijk is van de oogst. En geen risico loopt bij onverwachte investeringen.

4. Dichter bij de natuur

De inhoud van je voedselpakket wordt bepaald door het seizoen: je eet wat er op dat moment geoogst kon worden. En als door slecht weer, ziekte of vraat een deel van de oogst verloren gaat, dan is je voedselpakket dus kleiner of minder gevarieerd. Wat je eet – of niet eet – is dus rechtstreeks afhankelijk van de natuur. Dit vergroot niet alleen je inzicht in de werking van de natuur, maar je ervaart zo ook je afhankelijkheid van de natuur.

5. Transparant

Je weet als herenboer altijd waar je eten vandaan komt: van je eigen boerderij, waar het biologisch en duurzaam wordt geproduceerd.

6. Democratisch

Wat er op de boerderij aan voedsel wordt geproduceerd, en op welke manier dat gebeurt, wordt bepaald door de leden tijdens de algemene ledenvergadering. Zo heb je als lid direct invloed op de impact van de boerderij op de natuurlijke omgeving bijvoorbeeld, en op de gewaskeuze.

7. Gemeenschap

De leden van de Herenboerderij dragen samen de verantwoordelijkheid voor de boer, voor de boerderij, voor het voedsel dat er wordt geproduceerd en voor de natuurlijke omgeving op en rond de boerderij. De leden zijn voor ‘goed eten’ dus van elkaar afhankelijk, en dat schept een band (of je elkaar nu persoonlijk kent of niet). In een maatschappij waarin we schijnbaar van elkaar zijn losgeweekt, benadrukt de wederzijdse afhankelijk van de leden dat we elkaar – uiteindelijk – allemaal nodig hebben.

Bovendien wordt er van de leden verwacht dat zij af en toe hun steentje bijdragen aan het werk op de boerderij. Je komt elkaar dus vanzelf een keer tegen op de boerderij.

Meer weten?

Bekijk de website van Herenboeren

---

Foto: Ronan Furuta op Unsplash